Ebat nasıl okunur?
Örnek: 120/70 ZR17 M/C 58W TL
| Yazı | Anlamı | Açıklama |
|---|---|---|
| 120 | Genişlik | Lastiğin kesit genişliği, milimetre. |
| 70 | Kesit oranı | Yanak yüksekliğinin genişliğe oranı (%). 120 × 0,70 = 84 mm yanak. |
| ZR | Yapı | R: radyal. B: çapraz kuşaklı (bias belted). Tire (-): çapraz (diagonal). Z: 240 km/s üzeri için kullanılan işaret. |
| 17 | Jant çapı | Lastiğin takıldığı jantın çapı, inç. |
| M/C | Motosiklet | Motosiklet lastiği olduğunu gösterir. |
| 58 | Yük endeksi | Lastik başına taşıyabileceği en fazla yük: 58 → 236 kg. |
| W | Hız sembolü | İzin verilen en yüksek hız: W → 270 km/s. |
| TL | Tubeless | İç lastiksiz kullanılır. TT ise iç lastikle (tube type) kullanılır. |
Yeni lastik alırken önce genişlik, kesit oranı ve jant çapını aracınızın ölçüsüyle aynı seçin; yük endeksi ve hız sembolü aracın değerinden düşük olmamalıdır. Aracınızın ölçülerini lastik bulucuda marka ve modelinizi seçerek görebilirsiniz.
Lastik yanağındaki işaretler
Bir motosiklet lastiğinin yanağında genellikle şu bilgiler yazar:
| 1 | Üretici | Lastiği üreten firmanın adı (ör. ANLAS, IRC). |
| 2 | Desen adı | Lastiğin desen ya da ticari adı (ör. WINTER GRIP PLUS, TOURNEE 2). Ön ve arka seti seçerken aynı desen adına bakın. |
| 3 | Ebat | Genişlik / kesit oranı, yapı ve jant çapı (ör. 150/70 R17 M/C) — okunuşu yukarıdaki tabloda. |
| 4 | Üretildiği ülke | Menşei ülke (ör. MADE IN TURKEY). |
| 5 | Yük endeksi ve hız sembolü | Ebadın yanında yazan rakam ve harf (ör. 69V: 325 kg, 240 km/s). Tablolar aşağıda. |
| 6 | Azami yük ve basınç | Ör. MAX. LOAD 325 kg AT 42 PSI COLD: lastiğin taşıyabileceği en fazla yük ve bu yük için gereken soğuk basınç. Bu değer aracınızın kullanım basıncı değildir; kullanım basıncını araç üreticisinin değerinden alın. |
| 7 | Gövde yapısı | Sırt (TREAD) ve yanak (SIDEWALL) katlarının sayısı ve malzemesi (ör. polyester, çelik kuşak). |
| 8 | DOT işareti | ABD Ulaştırma Bakanlığı uygunluk işareti; ardından fabrika ve ebat kodu gelir. |
| 9 | Üretim tarihi | DOT kodunun son dört rakamı: ilk ikisi hafta, son ikisi yıl (ör. 1616: 2016'nın 16. haftası). |
| 10 | Yapı ve iç lastik | RADIAL / BIAS ile TUBELESS (iç lastiksiz) ya da TUBE TYPE (iç lastikli) ibaresi. |
| 11 | Onay numarası | Ör. E8 75R 000919: lastiğin Avrupa (ECE R75) motosiklet lastiği onayını aldığını gösterir; E'den sonraki rakam onayı veren ülkenin kodudur. |
Diğer işaretler ve kısaltmalar
| İşaret | Anlamı |
|---|---|
| Ok (→) | Lastiğin dönüş yönü. Ön ve arka için ayrı ok varsa lastik takıldığı konuma göre o oka uygun takılır. |
| FRONT / REAR | Yalnız ön ya da yalnız arka tekerlek için. |
| M/C | Yalnız motosiklet için (jant çapı 13 inç ve üzeri ebatlarda yazar). |
| REINF / REINFORCED | Güçlendirilmiş gövde; aynı ebattaki normal lastikten daha fazla yük taşır. |
| TL / TT | Tubeless (iç lastiksiz) / Tube type (iç lastikli). |
| TWI | Diş aşınma göstergesi (Tread Wear Indicator): diş derinliğinin en az seviyesini gösteren çıkıntıların yeri. |
| M+S | Çamurlu ve karlı yollarda kullanıma uygun. |
| MST | Hem arazi hem asfalt için çok amaçlı lastik (Multi Service Tyre). |
| NHS | Yalnız yarış ya da arazi kullanımı içindir, trafiğe açık yolda kullanılamaz (Not for Highway Service). |
Diğer ölçü yazımları
| Örnek | Tür | Okunuşu |
|---|---|---|
| 2.75-17 | İnç ölçü (eski tip, çapraz) | 2,75 inç genişlik, 17 inç jant. Scooter ve küçük motosikletlerde yaygın: 3.00-10, 3.50-10, 90/90-10 gibi. |
| AT25x8-12 | ATV / UTV | 25 inç dış çap × 8 inç genişlik, 12 inç jant. AT öneki ATV lastiği olduğunu gösterir. |
| 10x4.50-5 | Go-kart | 10 inç dış çap × 4,50 inç genişlik, 5 inç jant. |
| 26x2.125 · 54-559 | Bisiklet | İnç ölçü: 26 inç tekerlek × 2,125 inç (≈54 mm) genişlik. ETRTO ölçü: 54 mm genişlik – 559 mm jant iç çapı. Yanakta çoğunlukla ikisi birlikte yazar; jant uyumu için ETRTO ölçüsü kesindir. |
| 6.00-12 | Tarım / bahçe | 6 inç genişlik, 12 inç jant. Tarım ve römork lastiklerinde kat sayısı (PR) ayrıca yazar. |
Yük endeksi tablosu
Lastik başına taşınabilecek en fazla yük (kg). Motosiklette ön ve arka lastiğin endeksi farklı olabilir.
30106 kg
31109 kg
32112 kg
33115 kg
34118 kg
35121 kg
36125 kg
37128 kg
38132 kg
39136 kg
40140 kg
41145 kg
42150 kg
43155 kg
44160 kg
45165 kg
46170 kg
47175 kg
48180 kg
49185 kg
50190 kg
51195 kg
52200 kg
53206 kg
54212 kg
55218 kg
56224 kg
57230 kg
58236 kg
59243 kg
60250 kg
61257 kg
62265 kg
63272 kg
64280 kg
65290 kg
66300 kg
67307 kg
68315 kg
69325 kg
70335 kg
71345 kg
72355 kg
73365 kg
74375 kg
75387 kg
76400 kg
77412 kg
78425 kg
79437 kg
80450 kg
81462 kg
82475 kg
83487 kg
84500 kg
85515 kg
86530 kg
87545 kg
88560 kg
89580 kg
90600 kg
Hız sembolü tablosu
Lastiğin tam yükte güvenle taşıyabileceği en yüksek hız.
B50 km/s
C60 km/s
D65 km/s
E70 km/s
F80 km/s
G90 km/s
J100 km/s
K110 km/s
L120 km/s
M130 km/s
N140 km/s
P150 km/s
Q160 km/s
R170 km/s
S180 km/s
T190 km/s
U200 km/s
H210 km/s
V240 km/s
W270 km/s
Y300 km/s
DOT kodu: lastik ne zaman üretildi?
Yanaktaki DOT ile başlayan kodun son dört rakamı üretim haftası ve yılıdır. Örneğin 2423: 2023 yılının 24. haftası.
TL ve TT
- TL (Tubeless): iç lastiksiz. Jantın da iç lastiksiz kullanıma uygun olması gerekir.
- TT (Tube type): iç lastikle kullanılır. Telli jantlarda çoğunlukla TT lastik kullanılır.
Ön, arka ve dönüş yönü
- Motosiklet lastikleri çoğunlukla ön (FRONT) ya da arka (REAR) için üretilir; ön lastik arkaya, arka lastik öne takılmaz. "Ön / Arka" yazan lastikler iki konumda da kullanılabilir.
- Yanaktaki ok dönüş yönünü gösterir; lastik okun gösterdiği yönde dönecek şekilde takılmalıdır.
- Ön ve arka lastiği aynı desenden seçmek yol tutuşu ve aşınma dengesi için önerilir — ön-arka setler.
Lastik basıncı
Basıncı lastik soğukken (sürüşten önce) ölçün ve araç üreticisinin değerini kullanın. Pek çok aracın ön ve arka basınç değeri araç sayfalarımızda yazar; yolcu ya da yükle sürüşte üretici farklı bir değer önerebilir.
Montaj ve balans
- Lastik değişiminde tekerleğin balansı yapılmalıdır; balanssız tekerlek yüksek hızda titreşim yapar ve lastiği düzensiz aşındırır.
- İç lastiksiz (TL) kullanımda sibop da yenilenmelidir; iç lastikli (TT) kullanımda iç lastiğin ölçüsü lastikle uyumlu olmalıdır.
- Montajdan sonra basıncı kontrol edin; ilk sürüşten sonra bir kez daha ölçün. Mağazamızda montaj için randevu alabilirsiniz.
Lastik ömrü
Lastiğin bir son kullanma tarihi yoktur. Kullanım ömrünü; sürüş tarzı, yük, basınç, yol ve hava koşulları belirler. Doğru koşullarda saklanan kullanılmamış lastik, üretim tarihinden yıllar sonra da yeni lastik özelliğini korur. Kullanılan lastiklerde ise yaşla birlikte lastiği düzenli kontrol ettirmek önerilir; yanakta ince çatlaklar, sertleşme ya da şekil bozukluğu varsa diş derinliği yeterli olsa bile lastik değiştirilmelidir.
Saklama koşulları
- Serin, kuru ve karanlık bir yerde saklayın; doğrudan güneş ışığı ve yağmur lastiği yaşlandırır.
- Isı kaynaklarından (kalorifer, soba) ve ozon üreten cihazlardan (elektrik motoru, kaynak makinesi) uzak tutun.
- Yakıt, yağ, çözücü ve kimyasallarla temas ettirmeyin.
- Jantsız lastikleri dik saklayın ve ara ara çevirin; üst üste yığmayın, ağır yük altında bırakmayın.
- Uzun süre kullanılmayacak motosikleti mümkünse sehpaya alın ki lastikler aynı noktadan yük taşımasın.
Ne zaman değiştirmeli?
- Diş aralarındaki aşınma göstergesi (TWI) yüzeyle aynı seviyeye geldiyse,
- yanakta ya da sırtta çatlak, kabarma, kesik görüyorsanız,
- lastik sürekli hava kaybediyorsa lastiği bir ustaya kontrol ettirin ve gerekiyorsa değiştirin.
Takılan yeni lastiğin yüzeyi ilk kilometrelerde tam tutuş vermeyebilir; ilk sürüşlerde sert fren ve derin yatıştan kaçının.